Vai Trò Của Truyện Cổ Tích Trong Việc Giáo Dục Trẻ Em
Lứa tuổi thiếu nhi là một giai đoạn phát triển phức tạp và có vị trí đặc
biệt quan trọng. Cùng với sự hoàn thiện dần về thể chất, trẻ có những đặc điểm
tâm sinh lý riêng biệt, tư duy hình tượng cụ thể chiếm ưu thế, giàu cảm xúc,
thích tìm tòi khám phá ham hiểu biết. Chính lẽ đó mà truyện cổ tích đã trở
thành một phương tiện giáo dục rất hiệu nghiệm đối với trẻ. Hãy cùng khám phá
những lý do khiến chuyện cổ tích có thể tác động mạnh mẽ đến sự phát triển toàn
diện của trẻ.
1. Truyện cổ tích giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo và nhận biết văn
hoá.
Khả năng sáng tạo trong giai đoạn phát triển của trẻ rất mạnh mẽ, đa dạng và
phong phú. Không những trẻ có thể tưởng tượng ra những tình tiết
câu chuyện theo tư duy, cách hiểu của bản thân, mà từ đó còn có thể định hướng
nhân cách, nghề nghiệp vả cả lối sống của trẻ sau này. Thông qua việc phản ánh
các khía cạnh văn hoá, các câu chuyện thần tiên (theo sự sáng tạo với những nét
đặc trung riêng biệt) còn giúp trẻ nhận biết được sự khác nhau giữa các quốc
gia, dân tộc từ đó trẻ sẽ dễ dàng học hỏi những tinh hoa, những chỉ dẫn tốt từ
khắp các nền văn hoá, góp phần hình thành một lối nghĩ đa dạng.
2. Truyện cổ tích dạy trẻ phân biệt đúng sai.
Nội dung của các câu chuyện này thường nhắm đến sự đấu tranh giữa thiện và
ác, tình yêu và sự mất mác. Những nội dung trên lại có tác động rất mạnh mẽ đến
suy nghĩ và thái độ sống của trẻ. Bà Goddard Blythe – Giám đốc Viện nghiên cứu
Tâm Sinh lý học thần kinh – cho biết: “Truyện cổ tích dạy trẻ các phân biệt cái
đúng và cái sai, không phải không qua việc giáo dục trực tiếp, nhưng là qua
những ngụ ý mà truyện muốn truyền tải”. Thật vậy, thông qua những câu chuyện
này, trẻ học hỏi được một điều rằng cái thiện luôn luôn chiến thắng và sự hi
vọng cho những điều tốt đẹp hơn không bao giờ là lãng phí.
3. Phát triển khả năng tư duy, nhận xét nơi trẻ.
Richard Dawkins đã từng nhấn mạnh rằng thông qua các câu chuyện cổ tích, trẻ
sẽ dễ dàng hình thành và phát triển khả năng bình luận, và tư duy của mình. Học
hỏi từ những quyết định của các nhân vật trong chuyện, trẻ nhận biết được kết
quả đằng sau những quyết định đó. Trẻ sẽ rút ra được bài học rằng khi gặp khó
khăn hay thử thách, chúng ta sẽ có quyền lựa chọn và khi chọn đúng, mọi chuyện
sẽ lại tốt đẹp.
4. Giúp trẻ điều khiển cảm xúc của bản thân.
Chẳng những các câu chuyện cổ tích giúp trẻ hình thành những chuẩn mực xã
hội và đạo đức mà, bên cạnh đó, còn giúp trẻ tự rèn luyện và tiết chế cảm xúc
bản thân. Chuyên gia nghiên cứu tầm quan trọng của truyện cổ tích đối với trẻ
em, tiến sĩ tâm lý học Bruno Bettelheim khẳng định rằng những câu chuyện trên
sẽ giúp trẻ vượt qua được những lo lắng và sợ hãi mà ngay cả đến trẻ cũng không
thể nào hiểu được. Trong những mẩu chuyện thần tiên, nhân vật chính là các anh
hùng nhỏ tuổi, dũng cảm đấu tranh chống lại sự xấu và luôn kết thúc trong chiến
thắng huy hoàng. Theo đó, trẻ sẽ tự tưởng tượng một anh hùng cho bản thân
để chống lại những sợ hãi.
Vậy nên vai trò của truyện cổ tích có tác động mạnh mẽ trong việc bồi dưỡng
tâm hồn trẻ thơ, đem đến cho trẻ những ước mơ bay bổng, những xúc cảm thẩm mĩ
về một thế giới huyền ảo, kích thích và phát triển trí tưởng tượng của các em,
mở cánh cửa sổ cho tâm hồn các em hướng vào những ước mơ đẹp đẽ, kích thích
những khát vọng của các em muốn hiểu biết, muốn vươn lên những tầm cao của tư
tưởng, tình cảm và trí tuệ sau này.
